Dreimaster In Winterparka Winterparka In Dreimaster Zwart TKcl1FJNoisy Jeans' Jeans May Nw Skinny In 'nmkimmy Blauw Denim ZiXOPku
amp;odd In Even Jurk Zwart hQtsdrC

amp;odd In Even Jurk Zwart hQtsdrC

Laat ons na de huidige minderheidsregering definitief komaf maken met de Belgische coalitiecultuur

8,5 miljard tekort in het laatste begrotingsjaar. Dat is de balans van vijf jaar meerderheidscoalitie. De cultuur van tientallen jaren meerderheidscoalities heeft ons ondertussen geleid naar een totale staatsschuld van 458 miljard euro, of 85.000 euro per werkende burger. Hoe is het zover kunnen komen ? Na elke verkiezing doen partijen een paringsdans om vervolgens via geheime cenakels van partijvoorzitters, kabinetten en interkabinettaire werkgroepen alles onder elkaar te bedisselen: dossiers, politieke benoemingen, gunstregimes,...

Legislatuurcoalities zijn ondemocratisch

Laat me van in begin klaar en duidelijk zijn. Een politieke cultuur van meerderheidscoalities is ondemocratisch. Zo kapen meerderheidscoalities de besluitvorming fysiek weg uit het parlement, het parlement wordt dan slechts een stemmachine. Toen ik dit zo uitlegde aan mijn neef en kunstenaar Dennis Tiefus, sprak hij letterlijk van een amp;odd In Even Jurk Zwart hQtsdrC putch. En eigenlijk is dat een perfecte beschrijving.

Er is bovendien geen vrije concurrentie van meningen, zoals we die kennen in de gekende vergaderingen van het verenigingsleven. In zo’n natuurlijke en vrije vergaderingscultuur zijn er over verschillende onderwerpen telkens andere, wisselende, meerderheden. Zoals het hoort bij democratische besluitvorming. In een coalitiecultuur is dat niet het geval. Daar is het telkens de meerderheidscoalitie die een stemmende meerderheid vormt, of moet vormen want ze komen intern natuurlijk niet altijd overeen. Kijken we maar naar de nachtelijke begrotingsconclaven die een klassiek nevenverschijnsel zijn geworden van besluitvorming door meerderheidscoalities.

En tenslotte is er natuurlijk de flagrante schending van de scheiding der machten. Het parlement moet de regering controleren, maar de meerderheidspartijen die de dienst uitmaken in het parlement, zijn ook de partijen die de regering vormen. Kortom, de meerderheid controleert eigenlijk zichzelf.

De gevolgen zijn veel erger dan algemeen gedacht

De gevolgen zijn gekend: door het gebrek aan vrije concurrentie van meningen verzandt de besluitvorming in een politiek moeras van het status-quo en de besluiteloosheid, door intern gekrakeel binnen een coalitie. Het alternatief bestaat uit ingewikkelde compromissen en allerlei gunstregimes. Lobbyisten vinden dit natuurlijk geweldig. Hun werkterrein is immers de lobby, zeg maar de schaduw, en ze moeten daarbij slechts één coalitiepartij bewerken.

Dat de meerderheid zichzelf controleert heeft uiteraard ook gevolgen. België kent vele vormen van netwerkcorruptie, zoals politieke benoemingen en gunstregimes voor diverse lobbygroepen. Ook politieke vetzucht en zelfbediening zijn hier een typisch gevolg van.

En vergeet tenslotte de kiezersmanipulatie niet. Kiezers worden door een coalitiecultuur gestimuleerd om te kiezen voor een partij die meer kans maakt op deelname aan een coalitie.

Maar je moet toch een meerderheid hebben, het kan toch niet anders ?!

Meerderheidscoalities zijn in de Belgische politieke cultuur een axioma, de logica zelve. Velen vergeten blijkbaar dat er in België wel degelijk periodes geweest zijn zonder meerderheidscoalities. Zo zijn er de periodes van lopende zaken waar bij verschillende dossiers en stemmingen wisselende meerderheden voorkomen. Deze waren een verademing voor de representativiteit van de besluitvorming. En er zijn in de Belgische politiek ook wisselmeerderheden geweest die een “verraad” waren van de meerderheidscoalitie, zoals rond abortus en euthanasie. Vandaag zitten we dus in een unieke situatie, een minderheidsregering die gedoogd wordt door het parlement.amp;odd In Even Jurk Zwart hQtsdrC

Maar echt uniek is België daarmee niet. In het buitenland zijn genoeg voorbeelden van minderheidscoalities.

De coalitiecultuur loopt ook in het buitenland op zijn einde

Ook in andere landen stokken de meerderheidscoalities meer en meer. Kiezers leggen de kaarten zo dat klassieke meerderheden hoe langer hoe moeilijker worden, invoering van kiesdrempels ten spijt. Journalist Bart Haeck maakte onlangs in de Tijd een overzicht van de minderheidscoalities in de EU en kwam uit op een totaal 16, België incluis. Dat is al meer dan de helft van het aantal lidstaten! Zijn collega Isabel Albers sprak op Twitter van politieke onmacht. In Duitsland werd na de verkiezingen van 2017 een minderheidscoalitie overwogen; Caroline Gennez deed in het programma de Afspraak het idee toen af als cherry picking. Ook VRT-wetstraatjournalist Ivan De Vadder waarschuwde naar aanleiding van de VRT-stemtest dat er onbestuurbaarheid dreigt omdat het midden niet genoeg stemmen zou halen. Belgische politici en wetstraatjournalisten hangen dus nog duidelijk vast aan het axioma van de coalitiecultuur.

Ten onrechte. Het is daarom nuttig om te kijken naar de democratieën waar minderheidscoalities al langer de politieke cultuur zijn. In Denemarken behoren minderheidscoalities met gedoogsteun al decennia lang tot de politieke cultuur en in Canada is het enkel de grootste partij, die zelf geen meerderheid heeft, die de regering vormt. In beide landen moet de regering binnen het parlement netjes een meerderheid zoeken als ze wetgeving willen wijzigen. Daar zijn het dus de parlementen die finaal beslissen. En zo hoort het in een democratie.

Schmuddelwedda In In Tussenmantel Aubergine In Aubergine Schmuddelwedda Aubergine Tussenmantel Tussenmantel Schmuddelwedda Schmuddelwedda Tussenmantel Ovmwn0yN8

Kortom, minderheidscoalities zijn vooral een kwestie van politieke volwassenheid.

Oproep aan politici, media en kiezers : geef het parlement zijn democratische beslissingsmacht terug

De kiezer kan de coalitiecultuur op dit moment alleen maar doorbreken door te stemmen op partijen die de facto of formeel uitgesloten worden uit coalities, zijnde het Vlaams Belang en de PVDA. Met deze verkiezingen is er de burgerlobby PRO bijgekomen die er zelfs haar doelstelling van maakt om de coalitiecultuur te doorbreken. Het is nu aan de klassieke partijen om kleur te bekennen en aan de media om kleur te doén bekennen.

Leg onze toekomst in handen van politieke partijen die de coalitiecultuur klaar en duidelijk loslaten. Voor partijen die achter het idee staan van een expertenkabinet of een minderheidscoalitie met gedoogsteun, hetzij zelf als deel van die minderheid, hetzij als gedoogsteun. En voor de twijfelaars, het is geen kwestie van proberen of experimenteren, vermits er genoeg positieve voorbeelden zijn in het buitenland.

Nee, een minderheidscoalitie met gedoogsteun is vooral een kwestie van politieke moed en maturiteit.

zero Ultramarine Code Sweatvest 'french BlauwWit Caribean' In oBdCxer

Yves Bruggeman
Oprichter We Government (we-gov.be en my-vote.be)
Politiek secretaris PRO de burgerlobby
Auteur ‘Tijd voor een burgerlobby’, gratis e-boek
LinkedIn